داشتن خانه در استانبول می‌تواند حق زندگی در این شهر را هم به شما بدهد. ترکیه به خارجی‌هایی که مالک خانهای واجد شرایط هستند اجازه اقامت کوتاهمدت میدهد و این اجازه تا زمانی که خانه را نگه دارید، قابل تمدید است. آزمون زبانی در کار نیست و این اقامت نیازهای زندگی روزمره را پوشش میدهد: حساب بانکی، ثبت تلفن همراه و ثبت‌نام فرزندان در مدرسه.
این راهنما توضیح میدهد چه کسانی واجد شرایط هستند، چطور درخواست بدهید، هزینه‌ها در سال ۲۰۲۶ چقدر است، چطور خانواده‌تان را همراه بیاورید و چطور اقامت را سال‌به‌سال حفظ کنید.
نگاه کلی
| پرسش | پاسخ در ۲۰۲۶ |
|---|---|
| حداقل ارزش ملک | ۲۰۰ هزار دلار در تاریخ تملک |
| نوع ملک | خانهای که در آن زندگی میکنید، نه اجاره داده‌شده |
| محل | هر استانی؛ بررسی کنید محله برای اقامتهای جدید باز باشد |
| مدت | معمولاً ۱ سال، قابل تمدید تا زمانی که مالک خانه هستید |
| محل درخواست | آنلاین در سامانه e-İkamet، سپس در اداره مهاجرت |
| هزینه‌ها | ۹۶۴ لیر هزینه کارت + هزینه اقامت بر اساس ملیت |
| بیمه درمانی | برای سنین ۱۸ تا ۶۵ سال الزامی |
| حق کار | خیر، مجوز کار جداگانه است |
| مسیر شهروندی | ۵ سال اقامت، یا فوراً با سرمایه‌گذاری ۴۰۰ هزار دلاری |
چه کسانی واجد شرایط هستند
این اقامت بر پایه ماده ۳۱ قانون اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی است که صدور اجازه اقامت کوتاهمدت را برای خارجی‌هایی که در ترکیه ملک دارند مجاز می‌داند. از سال ۲۰۲۴ این قانون به وزارت کشور اجازه میدهد نوع و ارزش ملک واجد شرایط را تعیین کند و قواعد فعلی این‌هاست:
- ارزش ملک باید دستکم ۲۰۰ هزار دلار باشد، به لیر ترکیه و با نرخ ارز تاریخ تملک خانه. این حد از اکتبر ۲۰۲۳ در همه استانها اعمال میشود. خانههایی که از آوریل ۲۰۲۲ تا اواسط اکتبر ۲۰۲۳ خریده شدهاند، مشمول حدهای قبلی هستند: ۷۵ هزار دلار در کلانشهرها و ۵۰ هزار دلار در سایر نقاط.
- ملک باید خانه باشد، آن هم خانه خود شما. ملک باید واحد مسکونی باشد و بهعنوان محل سکونت استفاده شود. ملکی که اجاره داده شده یا به هر شکل دیگری برای کسب درآمد استفاده میشود، شرایط را ندارد.
- مالکان مشترک هم میتوانند درخواست دهند. همسر یا فرزندی که نامش در سند تاپو آمده، می‌تواند بر پایه همان ملک درخواست دهد. خویشاوندی که نامش در سند نیست، نمی‌تواند.
ارزش ملک چگونه اثبات میشود
برای خانهای که خریدهاید، سند تاپو مدرک ارزش است: قیمت ثبت‌شده در اداره ثبت با نرخ بانک مرکزی در تاریخ خرید تبدیل میشود. فهرست رسمی مدارک، گزارش کارشناسی ارزش بهروز را فقط زمانی می‌خواهد که خانه از طریق ارث یا هبه به دست آمده باشد. برخی ادارات در عمل آن را خواستهاند، پس پیش از روز نوبت با مشاورتان هماهنگ کنید.
مراحل درخواست، گام‌به‌گام
- نشانی خود را ثبت کنید. وقتی سند تاپو به نام شما شد، خانه را بهعنوان نشانی خود ثبت کنید و سند شماره‌گذاری (numarataj) را از شهرداری بگیرید. ثبت نشانی شما در سامانه e-Devlet نمایش داده میشود.
- بیمه درمانی بخرید که کل دوره اقامت را پوشش دهد، مگر اینکه زیر ۱۸ یا بالای ۶۵ سال باشید.
- بهصورت آنلاین در سامانه e-İkamet درخواست دهید، تا زمانی که ویزا یا مدت اقامت بدون ویزای شما هنوز معتبر است. اقامت کوتاهمدت بر پایه مالکیت ملک را انتخاب کنید و نوبت بگیرید.
- هزینه‌ها را بپردازید (هزینه کارت و هزینه اقامت) و رسیدها را نگه دارید.
- در روز نوبت با مدارک خود به اداره مهاجرت استان مراجعه کنید. وکیلی با وکالت‌نامه می‌تواند به جای شما درخواست دهد، هرچند ممکن است اداره همچنان حضور خودتان را بخواهد.
- کارت را از طریق پست در نشانی ثبت‌شده‌تان دریافت کنید.
مهلت قانونی برای تصمیم‌گیری ۹۰ روز از تکمیل پرونده است و اداره می‌تواند تا ۳۰ روز برای تکمیل مدارک ناقص به شما فرصت دهد. بسیاری از متقاضیان در استانبول ظرف چند هفته پاسخ می‌گیرند. درخواست از خارج از کشور هنوز پذیرفته نمیشود، پس روند کار پس از ورود شما به ترکیه آغاز میشود.
مدارک لازم
- فرم درخواست تکمیل‌شده
- گذرنامه، همراه با کپی صفحه مشخصات و مهر ورود یا ویزا
- دو قطعه عکس بیومتریک با زمینه سفید که در شش ماه اخیر گرفته شده باشد
- رسید پرداخت هزینه اقامت و هزینه کارت
- بیمه درمانی برای کل دوره اقامت (برای زیر ۱۸ و بالای ۶۵ سال لازم نیست)
- کپی سند تاپو که نشان دهد خانه متعلق به شماست و در زمان تملک دستکم ۲۰۰ هزار دلار ارزش داشته است
- سند شماره‌گذاری شهرداری (numarataj) و ثبت نشانی شما
- اقرارنامه تمکن مالی کافی (معمولاً اظهار خودتان کافی است)
- برای فرزندان: شناسنامه و اگر یکی از والدین خارج از کشور است، رضایت‌نامه او، همراه با آپوستیل (یا تأیید کنسولی، اگر کشور صادرکننده عضو کنوانسیون آپوستیل لاهه نباشد) و ترجمه رسمی به ترکی
برای تمدید، به گواهی ادامه مالکیت (tapu devam belgesi) که نشان دهد هنوز مالک خانه هستید، و نیز به نشانی ابلاغ الکترونیکی از شرکت پست PTT نیاز دارید.
هزینه‌ها در ۲۰۲۶
همه ۹۶۴ لیر هزینه کارت می‌پردازند. هزینه اقامت به ملیت شما و مدت اقامت بستگی دارد؛ به دلار آمریکا تعیین و به لیر ترکیه پرداخت میشود:
| ملیت (نمونه‌ها) | ۱ سال | ۲ سال |
|---|---|---|
| ایالات متحده، بریتانیا، آلمان، ایران و بیشتر کشورها | ۸۰ دلار | ۱۴۰ دلار |
| ژاپن، اسرائیل، فیلیپین | ۵۲٫۵۰ دلار | ۹۴٫۵۰ دلار |
| اسپانیا، بلژیک، کویت | ۳۶٫۵۰ دلار | ۶۶٫۵۰ دلار |
| روسیه، کره جنوبی | ۲۳٫۵۰ دلار | ۴۱٫۵۰ دلار |
شهروندان چند کشور، از جمله چک، دانمارک و ایرلند، هزینه اقامت نمی‌پردازند و فقط هزینه کارت را می‌دهند. بیمه درمانی خصوصی، ترجمه و هزینه‌های دفترخانه جداگانه حساب میشوند. اداره مهاجرت هیچ کارمزد خدماتی دریافت نمی‌کند و درباره پرداخت پول به واسطه‌ها برای گرفتن نوبت هشدار میدهد.
همراه آوردن خانواده
برای همسر و فرزندان دو مسیر وجود دارد:
- بر پایه همان ملک. اگر نامشان بهعنوان مالک مشترک در سند تاپو آمده باشد، هر کدام میتوانند برای اقامت ملکی خود درخواست دهند.
- با اقامت خانوادگی. در غیر این صورت، میتوانند پس از اینکه دستکم یک سال از اجازه اقامت خودتان گذشت، برای اقامت خانوادگی درخواست دهند. باید نشان دهید درآمدی دستکم معادل یک‌سوم حداقل دستمزد به ازای هر عضو خانواده دارید و برای همه بیمه درمانی داشته باشید، و سند ازدواج و شناسنامه‌ها را با آپوستیل (یا تأیید کنسولی، اگر کشور صادرکننده عضو کنوانسیون آپوستیل لاهه نباشد) و ترجمه رسمی ارائه کنید. فرزندانی که اقامت خانوادگی دارند تا ۱۸ سالگی میتوانند به مدرسه بروند.
اگر خانواده‌تان از همان ابتدا با شما نقل مکان می‌کنند، درج نام آن‌ها در سند تاپو معمولاً مسیر ساده‌تری است.
حفظ و تمدید اقامت
- به‌موقع تمدید کنید. از ۶۰ روز پیش از پایان اعتبار، و همیشه پیش از پایان آن، بهصورت آنلاین درخواست دهید. درخواست دیرهنگام یعنی پرداخت دو برابر هزینه برای روزهایی که بدون اقامت بوده‌اید.
- خانه را نگه دارید. فروش خانه مبنای اقامت را از بین می‌برد و در نتیجه اقامت لغو میشود یا تمدید نمیشود.
- در آن زندگی کنید. اجاره دادن خانه با این قاعده که خانه محل سکونت شماست در تضاد است.
- مدت حضور در خارج را زیر نظر داشته باشید. بیش از ۱۲۰ روز حضور در خارج از کشور در مجموع یک سال گذشته می‌تواند دلیلی برای لغو اقامت یا رد تمدید آن باشد، مگر در موارد استثنایی مانند درمان یا تحصیل.
- نشانی خود را بهروز نگه دارید. تغییر محل سکونت را ظرف ۲۰ روز کاری اعلام کنید.
کجا می‌توانید زندگی کنید
از سال ۲۰۲۲ ترکیه محله‌هایی را که سهم ساکنان خارجی در آن‌ها بالاست، به روی درخواست‌های جدید اجازه اقامت بسته است: در استانبول، بخش‌هایی از مناطقی مانند فاتح، اسنیورت، آوجیلار، باشاک‌شهیر و کوچوک‌چکمجه. چند گزارش در ژوئن ۲۰۲۶ از لغو محدودیت‌های استانبول خبر دادند، اما اطلاعیه رسمی منتشر نشده و برخی منابع می‌گویند بعضی مناطق همچنان بسته‌اند. اگر اقامت برایتان مهم است، پیش از خرید، وضعیت دقیق محله را در سامانه e-İkamet بررسی کنید.
آنچه اقامت به شما میدهد و آنچه نمی‌دهد
اقامت ملکی به شما اجازه میدهد در ترکیه زندگی کنید، حساب بانکی باز کنید، قبض‌ها و اشتراک‌ها را به نام خود ثبت کنید و فرزندانتان را در مدرسه ثبت‌نام کنید. اما اجازه کار نمی‌دهد؛ برای کار به مجوز کار جداگانه نیاز دارید.
این اقامت آغاز مسیری طولانی‌تر هم هست. هشت سال اقامت قانونی بدون وقفه می‌تواند به اجازه اقامت بلندمدت منجر شود و پنج سال به شهروندی عادی ترکیه. مدت اقامت کوتاهمدت در هر دو مورد حساب میشود.
| اجازه اقامت | شهروندی از طریق سرمایه‌گذاری | |
|---|---|---|
| حداقل ارزش ملک | ۲۰۰ هزار دلار | ۴۰۰ هزار دلار |
| مدت نگهداری | تا زمانی که اقامت را می‌خواهید | ۳ سال، با قید در سند تاپو |
| اجاره دادن | مجاز نیست | مجاز است |
| تمدید | هر سال | ندارد، دائمی است |
| خانواده | مالکان مشترک، یا اقامت خانوادگی پس از یک سال | همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال |
| نتیجه | حق زندگی در ترکیه | گذرنامه ترکیه |
اگر خرید بزرگ‌تری در نظر دارید، شهروندی ترکیه از طریق سرمایه‌گذاری در ملک را بخوانید.
رایج‌ترین اشتباه‌هایی که می‌بینیم
- خرید ملکی با ارزشی درست در حد ۲۰۰ هزار دلار. ارزش به لیر و در تاریخ خرید سنجیده میشود؛ نوسان ارز می‌تواند خانهای را که در مرز این حد است به زیر آن ببرد.
- اجاره دادن خانه. دیگر محل سکونت شما به حساب نمی‌آید.
- تمام شدن مدت اقامت بدون ویزا پیش از ثبت درخواست آنلاین.
- از دست دادن مهلت تمدید. تمدید باید پیش از پایان اعتبار ثبت شود، نه بعد از آن.
- خرید در محله‌ای بسته بدون بررسی قبلی.
منابع
- ریاست مدیریت مهاجرت: انواع اجازه اقامت (در سایتی دیگر باز میشود)
- ریاست مدیریت مهاجرت: پرسش‌های متداول اقامت (در سایتی دیگر باز میشود)
- سامانه e-İkamet: مدارک لازم برای اجازه اقامت کوتاهمدت (در سایتی دیگر باز میشود)
- ریاست مدیریت مهاجرت: هزینه کارت و اقامت (در سایتی دیگر باز میشود)
- قانون شماره ۶۴۵۸ اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی (در سایتی دیگر باز میشود)
- روزنامه رسمی ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵: بخشنامه هزینه‌های ۲۰۲۶ (در سایتی دیگر باز میشود)
- ریاست مدیریت مهاجرت: محله‌های بسته (در سایتی دیگر باز میشود)
این راهنما اطلاعات عمومی است، نه مشاوره حقوقی. قوانین اقامت تغییر می‌کنند و اداره مهاجرت آن‌ها را بهصورت موردی اعمال میکند. پیش از خرید یا درخواست، وضعیت خود را با یک وکیل دارای مجوز در ترکیه بررسی کنید.
پرسش‌های متداول
۱۲ پرسشی که خریداران خارجی بیش از همه از ما می‌پرسند، به تفکیک موضوع.
شرایط
آیا خرید ملک در ترکیه به من اجازه اقامت میدهد؟
ممکن است. خانهای که در ترکیه مالک آن هستید، در زمان خرید دستکم ۲۰۰ هزار دلار ارزش داشته و خودتان در آن زندگی میکنید و اجارهاش نمیدهید، شما را واجد شرایط درخواست اجازه اقامت کوتاهمدت میکند. این اجازه را اداره مهاجرت صادر میکند و با گرفتن سند تاپو بهطور خودکار داده نمیشود.
آیا حداقل ۲۰۰ هزار دلار در همه جا یکسان است؟
بله. از اکتبر ۲۰۲۳ این حد در همه استانها ۲۰۰ هزار دلار است و به لیر ترکیه، با نرخ ارز روز تملک ملک، محاسبه میشود. خانههایی که از آوریل ۲۰۲۲ تا اواسط اکتبر ۲۰۲۳ خریده شدهاند، همچنان مشمول حدهای قبلی هستند: ۷۵ هزار دلار در کلانشهرها و ۵۰ هزار دلار در سایر نقاط.
آیا میتوانم ملک را اجاره بدهم و همچنان اجازه اقامت بگیرم؟
خیر. ملک باید محل سکونت خود شما باشد. فهرست رسمی مدارک تصریح میکند خانهای که اجاره داده شده یا به هر شکل دیگری برای کسب درآمد استفاده میشود شرایط را ندارد، و اجاره دادن آن در آینده هم اقامت را به خطر می‌اندازد.
آیا به گزارش کارشناسی ارزش نیاز دارم؟
برای خانهای که خریدهاید، سند تاپو ارزش آن را نشان میدهد. گزارش کارشناسی بهروز فقط برای خانههایی که از طریق ارث یا هبه به دست آمدهاند در فهرست مدارک آمده است. با این حال برخی ادارات در عمل آن را خواستهاند، پس اگر مشاورتان توصیه کرد، آن را همراه داشته باشید.
درخواست
چطور درخواست بدهم؟
تا زمانی که ویزا یا مدت اقامت بدون ویزای شما هنوز معتبر است، بهصورت آنلاین در سامانه e-İkamet درخواست می‌دهید و سپس در روز نوبت با مدارک خود به اداره مهاجرت استان مراجعه میکنید. کارت اقامت به نشانی شما پست میشود. درخواست از خارج از ترکیه هنوز پذیرفته نمیشود.
چقدر طول می‌کشد؟
مهلت قانونی ۹۰ روز از تکمیل پرونده است. در عمل بسیاری از متقاضیان در استانبول ظرف چند هفته پاسخ می‌گیرند. در مدت انتظار، گواهی ثبت درخواست و رسید پرداخت هزینه به شما اجازه میدهد ظرف ۱۵ روز از ترکیه خارج شده و دوباره وارد شوید.
هزینه اجازه اقامت در ۲۰۲۶ چقدر است؟
هزینه کارت برای همه ۹۶۴ لیر است، بهعلاوه هزینه اقامتی که به ملیت شما بستگی دارد؛ مثلاً برای شهروندان ایران، آمریکا، بریتانیا یا آلمان ۸۰ دلار برای یک سال که به لیر ترکیه پرداخت میشود. بیمه درمانی خصوصی هزینه جداگانهای است.
خانواده
آیا همسر و فرزندانم هم میتوانند اجازه اقامت بگیرند؟
اگر نامشان بهعنوان مالک مشترک در سند تاپو آمده باشد، هر کدام میتوانند بر پایه همان ملک درخواست دهند. در غیر این صورت، پس از اینکه یک سال از اجازه اقامت خودتان گذشت، میتوانند برای اقامت خانوادگی درخواست دهند که نیازمند اثبات درآمد و بیمه درمانی برای خانواده است.
حفظ اقامت
اجازه اقامت چه مدت اعتبار دارد و چطور تمدید میشود؟
اقامتهای مبتنی بر ملک معمولاً برای یک سال صادر میشوند. تمدید را از ۶۰ روز پیش از پایان اعتبار (و هرگز پس از آن) بهصورت آنلاین و با گواهیای که نشان دهد هنوز مالک خانه هستید انجام دهید. تا زمانی که ملک را نگه دارید و در آن زندگی کنید، قابل تمدید است.
آیا با اقامت ملکی میتوانم کار کنم؟
خیر. اجازه اقامت به شما اجازه زندگی در ترکیه را میدهد، نه کار کردن. برای اشتغال به مجوز کار جداگانه نیاز است که خودش بهعنوان اجازه اقامت هم عمل میکند.
چه مدت میتوانم خارج از ترکیه بمانم؟
اگر در یک سال گذشته در مجموع بیش از ۱۲۰ روز خارج از ترکیه بوده باشید، ممکن است اقامت کوتاهمدت شما لغو یا تمدید آن رد شود، مگر در موارد استثنایی مانند درمان یا تحصیل.
آیا اجازه اقامت می‌تواند به شهروندی منجر شود؟
بله، با گذشت زمان. پنج سال اقامت قانونی بدون وقفه می‌تواند به شهروندی از مسیر عادی منجر شود و هشت سال به اجازه اقامت بلندمدت. شهروندی فوری نیازمند سرمایه‌گذاری دستکم ۴۰۰ هزار دلاری در ملک است.
